डा. युजल मान सिंह, MD (मनोचिकित्सा) द्वारा समीक्षा गरिएको · अद्यावधिक: २० सेप्टेम्बर २०२६
दुर्घटना, भूकम्प, बाढी, आक्रमण वा अचानक कसैको मृत्यु जस्ता डरलाग्दा घटनापछि धेरैजसो मानिस बिस्तारै सामान्य हुन्छन्। कतिपयले भने एक महिनाभन्दा बढी त्यो घटना बारम्बार अनुभव गरिरहन्छन्, सधैं सतर्क रहन्छन् र सम्झाउने कुरा छल्छन्। यसलाई PTSD (पोस्ट-ट्रमाटिक स्ट्रेस डिसअर्डर) भनिन्छ, र आघात-केन्द्रित थेरापीले धेरैजसोलाई निको हुन मद्दत गर्छ।
अपोइन्टमेन्ट लिनुहोस् WhatsApp मा बुक गर्नुहोस्
सामान्य लक्षण
- घटना आँखा अगाडि आइरहने, डरलाग्दा सपना
- सम्झाउने ठाउँ, मान्छे वा कुराकानी छल्ने
- सधैं सतर्क, झस्किने, रिसाउने वा निद्रा नलाग्ने
- मन सुन्न हुने, दोषी महसुस गर्ने वा अरूबाट टाढा भएको जस्तो लाग्ने
उपचार कसरी हुन्छ
आघात-केन्द्रित CBT जस्ता थेरापीले घटनाको सम्झनालाई सुरक्षित रूपमा प्रशोधन गर्न मद्दत गर्छन्। JAMA Psychiatry मा प्रकाशित विश्लेषणले लामो समयपछि औषधि मात्रभन्दा थेरापीबाट बढी फाइदा देखाएको छ [1]। SSRI जस्ता औषधिले निद्रा, मुड र चिन्तामा मद्दत गर्छन् र थेरापीसँगै दिन सकिन्छ।
डा. युजल विपद्मा खटिने उद्धारकर्मीहरूसँग काम गर्नुहुन्छ र दक्षिण सुडान तथा लेबनानमा संयुक्त राष्ट्रसंघीय मिसनमा सेवा गरिसक्नुभएको छ, त्यसैले आघात र घरबाट टाढा हुनुको असर राम्ररी बुझ्नुहुन्छ।
काठमाडौंमा वा अनलाइन डा. युजलसँग भेट
डा. युजल मान सिंह कुलेश्वर, काठमाडौंस्थित माइन्ड म्याटर्स नेपालमा मनोचिकित्सक हुनुहुन्छ। नेपाल वा विदेश जहाँबाट पनि आमने-सामने वा भिडियो कलमार्फत भेट्न सकिन्छ। कुराकानी नेपाली, अंग्रेजी वा हिन्दीमा हुन्छ। रिफरल चाहिँदैन।
हरेक सेसन अघि र पछि BMS मुड सर्भे फारम भर्नु अनिवार्य छ, जसले गर्दा सुधार भइरहेको छ कि छैन हामी दुवैले देख्न सक्छौं।
अपोइन्टमेन्ट लिनुहोस् WhatsApp मा बुक गर्नुहोस्
धेरै सोधिने प्रश्नहरू
घटनापछि कति चाँडो सहयोग लिने?
एक महिनापछि पनि लक्षण बलियो छ वा दैनिक काम गर्न गाह्रो छ भने सहयोग लिनुहोस्। गाह्रो भइरहेको छ भने त्योभन्दा अघि पनि लिन सकिन्छ।
सबै कुरा विस्तारमा भन्नु पर्छ?
पर्दैन। थेरापी तपाईंले सहमति जनाएको गतिमा चल्छ। नियन्त्रण तपाईंसँगै रहन्छ।
आघातको थेरापी अनलाइन हुन्छ?
हुन्छ। स्पष्ट सुरक्षा योजनासहित भिडियो कलमा सुरक्षित रूपमा गर्न सकिन्छ।
संकटमा हुनुहुन्छ? यो क्लिनिकले आपतकालीन सेवा दिँदैन। आफूलाई वा अरूलाई हानि गर्ने विचार आएमा नजिकको अस्पतालको इमर्जेन्सीमा जानुहोस् वा ११६६ (आत्महत्या रोकथाम हेल्पलाइन) मा फोन गर्नुहोस्। विदेशमा हुनुहुन्छ भने त्यहाँको आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्।
यस पृष्ठको आधार अनुसन्धान
- Merz J, Schwarzer G, Gerger H. Comparative efficacy and acceptability of pharmacological, psychotherapeutic, and combination treatments in adults with posttraumatic stress disorder: a network meta-analysis. JAMA Psychiatry 2019;76(9):904-913. doi:10.1001/jamapsychiatry.2019.0951