डा. युजल मान सिंह, MD (मनोचिकित्सा) द्वारा समीक्षा गरिएको · अद्यावधिक: २० सेप्टेम्बर २०२६
प्यानिक अट्याक भनेको अचानक आउने तीव्र डर हो: मुटु जोडले धड्कने, सास फेर्न गाह्रो हुने, छाती कस्सिने, काँप्ने वा रिंगटा लाग्ने। यो केही मिनेटमा चरम पुग्छ र आफैं जान्छ। यो खतरनाक जस्तो लाग्छ तर होइन। बारम्बार आउँदा वा डरले ठाउँहरू छल्न थाल्दा यसलाई प्यानिक डिसअर्डर भनिन्छ, र यसको उपचार राम्रोसँग हुन्छ।
अपोइन्टमेन्ट लिनुहोस् WhatsApp मा बुक गर्नुहोस्
सामान्य लक्षण
- मुटु जोडले वा छिटो धड्कने, छाती दुख्ने
- सास फेर्न गाह्रो, घाँटी थिचिए जस्तो
- पसिना, काँप, तातो वा चिसो महसुस
- रिंगटा, बेहोस हुन लागे जस्तो वा सबै अवास्तविक लाग्ने
- मर्छु, नियन्त्रण गुमाउँछु वा पागल हुन्छु भन्ने डर
- बस, भीड, बजार वा एक्लै बस्न छल्ने
धेरै मानिस बारम्बार इमर्जेन्सी जान्छन् र मुटु ठीक छ भनिन्छ। डाक्टरले शारीरिक कारण हटाएपछि प्यानिक डिसअर्डर हुन सक्छ।
उपचार कसरी हुन्छ
CBT पहिलो उपचार हो। Psychological Medicine मा प्रकाशित अध्ययनले शरीरमा प्यानिकका अनुभूति सुरक्षित रूपमा ल्याएर त्यसको डर घटाउने (इन्टरोसेप्टिभ एक्सपोजर) र आमने-सामने गरिने CBT सबैभन्दा प्रभावकारी देखाएको छ [1]।
SSRI जस्ता एन्टिडिप्रेसेन्ट औषधिले पनि मद्दत गर्छन् [2]। अल्प्राजोलाम र क्लोनाजेपाम जस्ता औषधिले छिटो काम गर्छन् तर बानी पर्न सक्ने भएकाले छोटो समयका लागि मात्र सावधानीपूर्वक दिइन्छ।
काठमाडौंमा वा अनलाइन डा. युजलसँग भेट
डा. युजल मान सिंह कुलेश्वर, काठमाडौंस्थित माइन्ड म्याटर्स नेपालमा मनोचिकित्सक हुनुहुन्छ। नेपाल वा विदेश जहाँबाट पनि आमने-सामने वा भिडियो कलमार्फत भेट्न सकिन्छ। कुराकानी नेपाली, अंग्रेजी वा हिन्दीमा हुन्छ। रिफरल चाहिँदैन।
हरेक सेसन अघि र पछि BMS मुड सर्भे फारम भर्नु अनिवार्य छ, जसले गर्दा सुधार भइरहेको छ कि छैन हामी दुवैले देख्न सक्छौं।
अपोइन्टमेन्ट लिनुहोस् WhatsApp मा बुक गर्नुहोस्
धेरै सोधिने प्रश्नहरू
प्यानिक अट्याकले मान्छे मर्छ?
मर्दैन। प्यानिक अट्याकले मुटु रोक्दैन वा सास बन्द गर्दैन। तर नयाँ छाती दुखाइ भए पहिले डाक्टरलाई जँचाउनुहोस्।
कति सेसन चाहिन्छ?
धेरैजसोलाई ६ देखि १२ CBT सेसनमा सुधार हुन्छ। हरेक सेसनमा मुड र चिन्ताको स्कोर हेरिन्छ।
अल्प्राजोलाम खाइरहनु पर्छ?
अचानक नछोड्नुहोस्। बिस्तारै घटाउने र लामो समयको उपचार सुरु गर्ने योजना मनोचिकित्सकसँग बनाउनुहोस्।
संकटमा हुनुहुन्छ? यो क्लिनिकले आपतकालीन सेवा दिँदैन। आफूलाई वा अरूलाई हानि गर्ने विचार आएमा नजिकको अस्पतालको इमर्जेन्सीमा जानुहोस् वा ११६६ (आत्महत्या रोकथाम हेल्पलाइन) मा फोन गर्नुहोस्। विदेशमा हुनुहुन्छ भने त्यहाँको आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्।
यस पृष्ठको आधार अनुसन्धान
- Pompoli A, et al. Dismantling cognitive-behaviour therapy for panic disorder: a systematic review and component network meta-analysis. Psychological Medicine 2018;48(12):1945-1953. doi:10.1017/S0033291717003919
- Guaiana G, et al. Pharmacological treatments in panic disorder in adults: a network meta-analysis. Cochrane Database of Systematic Reviews 2023;11:CD012729. doi:10.1002/14651858.CD012729.pub3